Bunun 5 milyon dolarını uçaklarda kullanılan yakıt, 13 milyon
dolarını atılan bombalar 2 milyon dolarını ise atılan toplar
oluşturuyor.
KUZEY Irak'a
yapılan 4 saatlik hava operasyonunun maliyeti ortaya çıkmaya başladı.
Operasyonun ayrıntılarını inceleyen uzmanlar, uçakların uçuş/saat ve
kullanılan MK-82 ve 84 bombalarının maliyetinin uluslararası fiyatlarla
20 milyon doları bulduğunu vurguladı. Uçakların uçuş sonrası bakım
maliyetini, pilotların harcırahını ya da akla gelmeyen başka harcama
kalemlerini hesaba katmayan uzmanlar operasyonun TSK'ya olan
maliyetinin ise tam olarak bilinemeyeceğini vurguladı.
OPERASYONUN AYRINTILARI: Hava
operasyonunda hava ve kara savaş unsurları ortak hareket etti. F-16 ve
F-4 uçakları bombardımanda kullanılırken bazı F-16'lar keşif ve gözlem
için görevlendirildi. Yakıt tankeri uçaklar havada ikmal görevi
görürken Hava Kuvvetleri'nin arama kurtarma timleri CASA uçakla ve Kara
Kuvvetleri'nden gelen Cobra ve özel birliklerden helikopterlerle
bölgede yaklaşık 5 saat uçtu. Yakılan yakıtın miktarı uçuşun özelliğine
göre değişiyor. Bu hesap taşınan ağırlık, uçulan irtifa, uçuş hızı,
yapılan manevralarla doğrudan ilişkili ancak ortalama rakamlar şöyle:
UÇAK YAKITI: F-16'nın
bir saatlik uçuşu 25 bin dolar, F-4 2020'lerin bir saatlik uçuşu 30 bin
dolar, CASA tipi uçaklar bir saatlik uçuşu 2 bin 500 dolar, Cobra tipi
helikopterler 1 saatlik uçuş 6000 dolar tutuyor. 48 adet F-16 savaş
uçağı 4 saat boyunca uçtuğu için yaklaşık maliyeti 4 milyon 800 bin
dolar. 4 adet F-4'ün 4 saatlik uçuş maliyeti ise 480 bin dolar oldu.
Operasyon bölgesinde geri hizmette kullanılan CASA tipi uçak ve
helikopterlerin ortak maliyeti ise 70 bin dolar.
BOMBARDIMAN: Operasyon
sırasında uzun zamandır PKK'ya karşı kullanılan 250, 500 ve 980 kiloluk
MK-82, MK 83 ve MK 84 tipi serbest düşüşlü bombalardan yararlanıldı. Bu
bombalarla hedef gözetmeksizin PKK'nın bulunduğu kamplar yerle bir
edildi. 52 uçak toplam üç sorti yaptı. 7 ton bomba taşıma kapasitesine
sahip uçaklar her seferinde 5 tona yakın bomba taşıdı. Operasyonun
tamamında PKK hedeflerine toplam olarak 500 adet civarında MK-84 tipi
900 kiloluk bomba atıldı. MK-82 tipi bombaların maliyeti 26 bin dolar
olarak biliniyor. MK-84'lerin fiyatının aynı olması halinde 13 milyon
dolarlık bir bedel ortaya çıkıyor. Daha keskin nişan gerektiren yerlere
ise Lazer güdümlü akıllı bombalar kullanıldı. Herhangi bir olasılığa
karşı uçaklarda havadan havaya savunma füzeleri bulundu ancak bunlar
kullanılmadı.
TOPÇU ATEŞİ: Uçaklar üslere döndükten sonra
Roketsan ürünü yıldırım toros ATACMS tipi roketler ve Fırtına obüsü
başta olmak üzere çeşitli çapta top ve obüslerle atış yapıldı. Burada
kullanılan mühümmat net olarak bilinmemekle beraber elde edilen tahmini
rakamlar yaklaşık 2 milyon dolarlık mühimmatın PKK kamplarını topçu
ateşiyle dövmek için kullanıldığını ortaya koyuyor.
Askeri operasyon tamam, sıra 'ekonomik OHAL'de
AKP'de Başbakan Tayyip Erdoğan'a
yakınlığıyla tanınan Diyarbakır Milletvekili İhsan Arslan, PKK'ya
yönelik sınır ötesi operasyonun ardından, "şimdi tam zamanı" diyerek
bölgeye yönelik yeni "açılımlar" istedi. "Bölgede ekonomik olağanüstü
hal yönetimi uygulanmalı. Özel sektör herşeyi bedava da versen, 20 yıl
vergi-prim almayacağım da desen gitmiyor" diyerek, Hürriyet'e şu
açıklamaları yaptı:
ESKİ KİT'LER KURULSUN: Gerekirse
devlet bizzat yatırımları oraya götürmeli. Eskiden olduğu gibi yine
KİT'ler kurmalı. 30-40 yıl önce kurulan KİT'ler bugün özelleştirme
mantığı içinde özel sektöre devrediliyor. Doğrudur, ama o bölgede
yenileri kurulmalı. İstenirse sonradan bunlar da devredilebilir.
İşsizlik başka türlü geriletilemiyor. Ufak tefek önlemlerle olmuyor.
Yola, elektriğe, suya, havaalanına daha çok para harcanması, ama
mutlaka yeni fabrikalar kurulması gerekiyor.
OPERASYON YETMEZ: Bu son operasyonda hükümetçe başarılı bir kriz yönetimi uygulandı. ABD ve Irak
yönetimleri, Araplar ve İran ile güzel diyaloglar kuruldu. Sonuçta da
çok başarılı bir operasyon siyaseten yönetildi. Operasyon başarılı
oldu. Ama bu tek başına bu sorunu geriletip yok etmez. Bununla bir
mevzi kazanıyorsunuz. Bundan sonraki politikalarla bu süreç
desteklenirse sonuç alınır. Yapılmazsa bu da önceki operasyonlardan
biri olarak kalır. Turan YILMAZ
Hürriyet
