Bir anda yeni bir meslek doğdu!

Gökbilimcilerin ‘uzay madenciliÄŸi' dediÄŸi bu iÅŸ kapsamında Türkiye ve yurtdışından TÜBÄ°TAK Ulusal Gözlemevi'ne (TUG) yüzlerce taÅŸ örneÄŸi gönderildi.

Antalya'da Akdeniz Üniversitesi kampüsü içinde faaliyet gösteren ve Bakırlıtepe'de çok sayıda büyük çaplı teleskopla uzay gözlemi yapılan TUG'a, tüm Türkiye, hatta yurt dışından göktaşı olabileceÄŸi düÅŸünülen kaya parçaları gönderiliyor. ÇeÅŸitli renk ve ÅŸekillerde, göktaşı olabileceÄŸi düÅŸünülen kaya parçalarını araziden toplayan vatandaÅŸlar için 'uzay madenciliÄŸi' tanımı getirildi. 

BÄ°NGÖL'DE BULUNANLAR Ä°NCELENÄ°YOR

TUG'dan BaÅŸuzman-AraÅŸtırmacı Doç. Dr. Hasan EsenoÄŸlu, Bingöl'deki göktaşı parçalarının köylüler tarafından bulunup para karşılığı satılması sonrasında Türkiye genelinde göktaşı konusunda çok büyük merak uyandığını söyledi. Bingöl'de bulunan göktaşı parçalarının alımının tamamlandığını belirten Doç. Dr. EsenoÄŸlu, "Bir kısmı Ä°stanbul Teknik Üniversitesi'nce, bir kısmı da bu konudan haberdar olan ABD, Almanya, Rusya gibi ülkeler tarafından incelenmek üzere alındı. Tabi sadece iÅŸin bilimsel yönü, araÅŸtırma amaçlı alındı. Ayrıca müzeye de kaldırıldı" dedi.

YÜZLERCE TAÅž ÖRNEĞİ GETÄ°RÄ°LÄ°YOR

Daha önce Çanakkale ve Bodrum'da da göktaşı bulunduÄŸunu anlatan Doç.Dr. EsenoÄŸlu, Bingöl'deki olay sonrasında kendilerine tüm Türkiye'den göktaşı olduÄŸu düÅŸünülen kaya parçalarının yüzlerce örneÄŸinin getirildiÄŸini kaydetti. Hemen her gün bu konuda hem birebir hem de fotoÄŸrafların elektronik posta ile kendilerine iletildiÄŸini kaydeden Doç.Dr. EsenoÄŸlu, getirilen örneklerin incelendiÄŸini, ama hiç göktaşına rastlanılmadığını dile getirdi. 

"DÜÅžTÜÄžÜ YERÄ° TESPÄ°T ETMEK ÇOK ZOR"

Doç.Dr. Hasan EsenoÄŸlu, yılın belirli dönemlerdeki göktaşı yaÄŸmuru olaylarına da dikkati çekerek, insanların 'yıldız kayması' olarak bildiÄŸi bu gök olayı sırasında gökyüzünde görülen meteorun düÅŸtüÄŸü yerin tespitinin de çok zor olduÄŸunu söyledi. Doç.Dr. EsenoÄŸlu, ÅŸöyle dedi:

"Meteoru gökyüzünde gören kiÅŸiler bulundukları alana yakın bir yere düÅŸtüÄŸünü düÅŸünüyor. Ancak bunu belirlemek çok zor, çünkü yüzlerce kilometrekare bir alana düÅŸmüÅŸ olabiliyor. Yani gökyüzünde gördükten sonra düÅŸtüÄŸü yeri tahmin edip gidip bulmak o kadar kolay deÄŸil."

METEORUN ÖZELLÄ°KLERÄ°

Uzaydan gelen göktaşının yüzde 90'dan fazlasının demir içeren parçalar olduÄŸunu dile getiren Doç. EsenoÄŸlu, kendilerine getirilen çeÅŸitli renk ve ÅŸekillerdeki taÅŸlar üzerinde yaptıkları incelemelerde göktaşı olup olmadığını anlamak için ilk önce mıknatısla test ettiklerini anlattı. Doç.Dr. EsenoÄŸlu, ÅŸöyle dedi:

Tabii ki dünyamız 3.6 milyar yaşında, o kadar uzun süre olduÄŸu için de çok demir var, her yer demir. Dolayısıyla doÄŸrudan doÄŸruya 'uzaylı' demek de çok doÄŸru deÄŸil. Birinci aÅŸama mıknatısla çekilmesi. GöktaÅŸları atmosferimize büyük hızla giriyor. Bu hızlı giriÅŸ, sürtünmeye dayalı yaklaşık 2 bin derece ve üzerinde bir fırınlama ortamı oluÅŸturuyor. Dolayısıyla uzaydan gelen bu parça 2 bin derecelik fırından geçerken hem ilerliyor hem de öteleniyor. Dolayısıyla tornaya takılmış bir malzemenin çıkışı köÅŸeli olmaz. Dış görünüÅŸ ÅŸekli, yanıklığı gelen taÅŸların göktaşı olup olmadığını gösteriyor."