+ - Bostan ile Gülistan
  Hemen Üye Ol Üye Girşi
Uye Girişi
Giriş
Beni Hatırla
Yeni Üye Kayıt
Haber sitemizin aktivitelerinden yararlanmak için üyelik başvuru yapın.
Hemen Üye Olun
Uye Hizmetleri
 
07 Temmuz 2022 Perşembe
24 °C Açık
Bünyamin Bayram
binbay12@hotmail.com

Bostan ile Gülistan

22 MAYIS 2022 PAZAR 20:17
13
1243
4
AA aa

Şark Klasikleri deyince, okuduklarımdan ilk aklıma gelenler “Bostan ile Gülistan”, “Tutiname” (Papağanca konuşma), “Kelile ve Dimne”, “Kamil-ül Kelam ve Banu Cihan”, “Mantık-u Tayr” (kuşların konuşması) , Mesnevi Hikâyeleri gibi kültür dünyamıza ait eserlerdir.

Batı klasiklerini tanıdığımız kadar, bize ait olan bir tarihin, toplumun ve kültürümüzün taşıyıcı havzaları konumunda olan bu doğu dünyasına ait eserleri, maalesef batılılar kadar bile tanımıyoruz.

Bu eserlerin ortak tarafı, hikmeti, irfanı (batının yabancı olduğu kavramlar), güzeli ve çirkini, doğruyu ve eğriyi, aşkları ve hüzünleri, kaderi, kederi, özlemleri, ebediyet arzuları, hayatın anlam arayışlarını, hikâyelerle veya temsili hayvanların diliyle anlatmaya çalışmalarıdır. 

İlköğretim dönemlerinde La Fountain'in Fabl'larını bilmeyen yoktur. Fountain Fabl'larda hayvanları konuşturur. Aslında Batı kültüründe hayvanların konuşturulmasının köklü bir tarihi de yoktur. Hayvanları konuşturarak gerçekleri, özlemleri dile getirmeyi doğu klasiklerinden (yukarıda saydığım eserlerden benzer örnekler alınmış) öğrenip taklit ettiklerini itiraf etmişlerdir. Okullarda Fablları okuduğumuz kadar, Beydaba'nın Kelile ve Dimne'sini veya Mevlana'nın Hikâyelerini, Sadi'nin Bostan ile Gülistan'ını okuyup, kendimizi ve bize ait olanı tanıyamadık.

Gelelim Bostan ile Gülistan kitabına; On üçüncü yüzyılın bir tanığı olan Şirazlı Sadi; İrfani öğretinin şiirsel taşıyıcıları olan Hafız, Mevlana, Şeyh Galip ve diğerleri gibi şiirsel, mecazi ve sembolik bir dilden çok, sade ve yalın bir dil kullanır. Osmanlı Medreselerinin başlıca ders kitabı olan Bostan ve Gülistan gerçekçi, güncel ve geleneksel temaları ele alır.

Okurken dinleniyorsunuz. Kendi dünyanıza hitap eden öğütlerle, gerçeklerle yüzleşiyorsunuz. Gençken okuduğum bu eseri olgunluk döneminde yeniden okuyarak düşünsel ve duygusal dünyamda yeni düzenlemeler yaptığımı söyleyebilirim.

Bostan ile Gülistan'da Sadi öncelikle,

Allah'ı anar; yeryüzü O'nun bağış ve nimet sofrasıdır. Herkes bu sofranın çağrılısıdır. Cemal adıyla çağırınca Şeytan bile umutlanır, der Sadi…

Hz. Peygamberi anar; “Hz. Muhammed güzel yaradılışlı, güzel ahlak sahibidir. Bütün insanlara yol göstericidir. Ümmetine şefkat edip şefaat edecektir. Cebrail'in arkadaşıdır. Ey tüm canlıların Peygamber'i sana selam olsun. Ey tüm davranışları kutlu olan kişi” der.

Dönemin Sultanlarına öğüt verir; Sultanların gerçek yolu ümit ve korku arasındadır. Ey Sultan iyilik halkına umudun, kötülük korkun olsun. Ümit yoksulların, mazlumların, adalet ve huzur arayanların sığınağı; korku ise kötülerin ve zalimlerin baş belası olsun. Der.

Sadi ümit ve korkunun hakim olduğu bir ülkede aşkı yaşamak isteyenlere gizemli bir dille yaşadıklarını şöyle anlatır:

Hayatımın en rahat gününü geçirdim dün. Ay yüzlü sevgilim kucağımdaydı.

Uyku sarhoşuydu. Ona şöyle dedim: “Ey boyu selviyi utandıran güzel! Ey güzelliğiyle dünyayı karıştıran fitne! Nergislerini bir an olsun tatlı uykunda yıka, gül gibi gül, bülbül gibi öt, dudak rengindeki içeceği getir! Âşıklar elbette su içerler. Ama Nil kıyısında olsalar bile içtikçe artar susuzlukları.”

Sevgili uykulu gözlerini süzerek baktı ve “Neler söylüyorsun Sadi? Hem fitne diyorsun, hem de ‘uyuma' diye uyarıyorsun.”

Parlak düşünceli Sultanımızın bulunduğu bir zamanda fitneyi kimse uyandıramaz. Hükümranlığında halkın rahat uyuduğu kişi, toprak altında rahat uyur. Der.

Bir anlamda çağımıza da seslenir Sadi. Hak ve hukukun, adaletin, huzurun, barış ve kardeşliğin egemen olduğu sistemlere sahip ülkelerde, insanların sevgi ve aşklarını daha içtenlikle yaşayabileceğini vurgular Sadi.

İnsanoğlunun temel arayışlarının özünü inanç, aşk ve huzur oluşturmaz mı?

Adam olmayı, gönül insanı olmayı öğütler: “Toprak altında bedeni ölü, gönlü diri kişi; yüreği ölmüş diri kişiden daha iyidir” der.

“Kötü tohumdan iyi meyve alınmaz, sevdiğine kötü davranırsan senin yüzünü bile görmek istemez. Düşmanı dost yapmak istiyorsan, ona iyilik elini uzat, köpek bile ekmeğini yediği kişiye saldırmaz” diyerek, iyiliği öğütler.

Ey insan! Allah seni topraktan yaratmıştır. Toprak gibi gönülsüz ve alçak gönüllü ol. Ateş gibi hırçın ve hırslı olma. Ateş başkaldırdı ve yükselip isyan etti. Kendini beğendiği için şeytan yaratıldı ondan. Toprak tevazu gösterdiğinden Âdem'in özü oldu.

Diyerek tevazu ve alçak gönüllülüğü öğütler.

Tabi, Sadi bu öğütleri doğrudan aktarmaz. Önce bir hikâye anlatır ve arkasından o hikâye ilişkilendirilerek öğütler sıralanır.

Bütün samimiyetimle söylüyorum. Okurken büyük bir keyif aldım. Dinlendim. Çok yeni şeyler öğrendim. 

Hayatın anlamına, inanca, ölümden sonraki hayata, insanoğlunun fani hayatına, özlemlerine, tutkularına, aşka, dostluğa, huzura, sabır ve hoşgörüye, kişisel gelişim ve erdeme ait yeni şeyler öğrenmek isteyenler “Bostan ile Gülistan” da Sadi'nin sesine kulak vermelidirler.

Sevgi ve saygılarla kalın…

YORUM YAZIN
Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır
Değiştir
Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz
Kodu Girin
Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır. Gönder
Misafir Kullanıcı (@Misafir_92712)
29 Mayıs 2022 Pazar 22:11
Bünyamin hocam tespitler ve alıntılar çok güzel. Saydığınız kitapları bir an önce okuyacağım. Sağlıcakla kalın.
Beğendim (3) Beğenmedim (0)Cevapla
Misafir Kullanıcı (@Misafir_92557)
23 Mayıs 2022 Pazartesi 14:46
Derin deryalara dalmak için yüzmeyi bilmek gerek
Enginlere çıkmak için güç gerek,takat gerek
İyi bir insan olmak için okumak gerek,okumak gerek.
Yüreğine sağlık değerli hocam müstefid oldum. Selam ve dua ile
Derin hu
Beğendim (2) Beğenmedim (0)Cevapla
Misafir Kullanıcı (@Misafir_92550)
23 Mayıs 2022 Pazartesi 12:41
Madem şiddetle tavsiye ediliyor, gereğini yerine getirelim biz de
Beğendim (2) Beğenmedim (0)Cevapla
Misafir Kullanıcı (@Misafir_92548)
23 Mayıs 2022 Pazartesi 11:14
Allah cc razı olsun kiymetli hocam hakikaten çok istifade ettim.
Cenabi hak bize ait klasik ezerlerimizi okuyup istifade etmeyi nasip eylesin.
Beğendim (2) Beğenmedim (0)Cevapla
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir
©Copyright 2017
Haberler, Fotoğraf Galerisi, Video Galerisi, Köşe Yazıları ve daha fazlası için arama yapın