Bingöl'ün Genç İlçesi ile Diyarbakır'ın Lice İlçesi arasında yer alan Sarım Havzasında yapılması planlanan HES projesi yıllardır gündemde. Bölge halkı Sarım Çayı üzerinde HES yapılmasına tepki gösterirken, “Sarım Özgür Aksın” ismiyle Şirvan Oktay Görer yönetmenliğinde belgesel çekilmişti. Youtube'da yayımlanan belgeselde, köylülerin anlatımlarıyla Sarım Havzasının korunması isteniyor.
Sarım Havzasının başlangıç noktasının Çotla Dağı olduğunu belirten Sarım Havzası Derneği Başkanı Emin Turhalı, “Sarım Havzasında suyun aktığı her 2-3 kilometrede bir mutlaka ya bir köy ya da mezra vardır. Suyun varlığıyla insanlar, ağaçlar, arılar… yaşar. Yani suyun aktığı her yerde mutlaka bir yaşam belirtisi vardır. Mesela diyorlar ki, ‘su boşa akıyor.' Dünyada boşa akmayan tek bir şey varsa o da sudur” dedi.
Bölgede kurulacak HES'les 88 mW elektrik üretiminin planlandığını ifade eden Turhalı, şunları söylemişti: “Burada üretilecek elektrikle 100 köye elektrik veremezsiniz. Yani şöyle düşünün, bir insanın ayağını, elini, kulağını her şeyini alıyorsun bir göz veriyorsun. Burada sadece insanlar değil, ağaçlar, tarlalar, diğer canlılar da zarar görecek. Bu havzada dünyada benzeri bulunmayan endemik bir balık türü de yaşıyor. Yine su samuru var. Temiz su olmazsa bunlar da yaşayamaz. Eğer Çevre ve Şehircilik, çevre kısmını düşünüyorsa, başta Sarım Havzasını düşünsün. Sarım Havzası, şuan Bingöl'ün, Diyarbakır'ın nefes alabileceği tek havzadır. Eğer HES yapılırsa bu insanlar buradan göç edecek, mağdur olacak, şehirde sefalet içinde yaşayacaklar. Biz bunu daha evvel 1993 yılında yaşadık, insanlar göç etti. Devlet köyde yaşamak için destek verdi ve köylüler geri döndü. Şimdi neden tekrar HES yapılıp insanlar mağdur edilsin ki. HES yerine güneş enerji panelleri ve rüzgar tribünlerinin yapılması daha mantıklı ve zararsızdır.”
ÇED OLUMLU KARARI VERİLDİ
Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, proje ile ilgili ÇED olumlu kararının verildiğini açıkladı.
Duyuruda, “Bingöl ili Genç İlçesi Dicle Havzası, Sarım Çayı ve yan kolları üzerinde Silvan Elektrik Üretim LTD.ŞTİ. tarafından yapılması planlanan Birsu Hidroelektrik Santrali (88,886 MWm - 86,279 MWe) projesi ile ilgili olarak Bakanlığımıza sunulan ÇED Raporu İnceleme Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Proje ile ilgili olarak ÇED Yönetmeliğinin 14. maddesi gereğince komisyon çalışmaları ve halkın görüşleri dikkate alınarak Bakanlığımızca 'Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu' kararı verilmiş olup; Bingöl Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) tarafından kararın halka duyurulması gerekmektedir. Ayrıca, söz konusu projeye ait Nihai ÇED Raporu ve eklerinde belirtilen hususlar ile 2872 sayılı Çevre Kanununa istinaden yürürlüğe giren yönetmeliklerin ilgili hükümlerine uyulması, mer'i mevzuat uyarınca ilgili kurum/kuruluşlardan gerekli izinlerin alınması gerekmektedir. İlgililere ve kamuoyuna duyurulur.”
HUKUKSAL SÜREÇ BAŞLATILACAK
Bölge illerinde doğanın korunması için çalışmalar yürüten Av. Barış Yıldırım, projeye karşı hukuksal süreç başlatacaklarını söyledi. Yıldırım, “Bingöl Genç ilçesi ile Diyarbakır Lice ilçesi sınırları dahilindeki Sarım Çayı üzerinde planlanan Birsu Hidroelektrik (HES) Projesi hukuka aykırıdır. Projeye karşı hukuksal süreç başlatıyoruz. Dicle Nehri Havzası ekolojik ve kültürel bir miras alanı iken adeta ekolojik kırıma uğratıldı” dedi.
