Eyalet değil ohal

Kenan Evren'in ‘eyalet sistemi' olarak açıkladığı idari model, 15 yıl yürürlükte kalan Diyarbakır merkezli OHAL'in aynısı. Kararnameyi Özal hükümeti iptal etmeseydi sekiz OHAL daha olacaktı

MECLİS tutanakları, Kenan Evren'in ‘eyalet sistemi' olarak açıkladığı Türkiye'nin sekiz bölgeye ayrılmasına ilişkin projenin aslında 13 ilde 15 yıl boyunca süren ‘Olağanüstü Hal Bölgesi' uygulaması olduğunu gösteriyor. Bülent Ulusu hükümetinin son döneminde Meclis'e sevk edilen Kanun Hükmünde Kararname, 10 ay sonra Özal hükümeti tarafından yürürlükten kaldırılmasaydı, 8 ayrı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği kurulacaktı. OHAL uygulaması 19 Temmuz 1987'de başlamış ve 30 Kasım 2002'de kaldırılmıştı.

Buna göre; her bölgenin başına MGK Genel Sekreteri'nin görüşü alınmak kaydıyla İçişleri Bakanı'nın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla bir bölge valisi atanacaktı. Olağanüstü yetkilerle donatılan bölge valisi, gerekli hallerde dört gün sokağa çıkma yasağı koyma, umuma açık yerlerde içki içilmesini yasaklama ve okul ile öğrenci yurtlarını yedi gün kapatma gibi olağanüstü yetkilere sahip olacaktı.

Valilere tanınan bu yetkilerle, merkezi yetkilerin yerel yönetimlere devri gibi demokratik açılımlardan ziyade, Doğu ve Güneydoğu'da yıllarca yürürlükte kalan OHAL uygulaması gibi güvenlik kaygısıyla oluşturulmuş yeni idari yapılanmanın hedeflendiğini ortaya çıktı. Özal hükümetinin demokratik bulmadığı için bu uygulamayı 10 ay sonra yürürlükten kaldırdığı belirtildi.

İŞTE O KARARNAME

EVREN'İN tartışmaya açtığı kararname, 4 Ekim 1983 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi ve yaklaşık 9 ay sonra 11.7.1984 tarihinde Özal hükümeti döneminde yürürlükten kaldırıldı. Model sekiz bölgede OHAL Valiliği kurulmasını öngörüyor. Kararnamede 488 yeni kadro ihdas edilmesi, genel sekreterlik, denetleme kurulu, planlama ve koordinasyon ile savunma ve iç güvenlik müdürlükleri kurulması planlanıyor. TBMM İçişleri ve Plan Bütçe Komisyonu, kararnameyi 9 ay sonra reddederken, Anayasa'nın 126. maddesine aykırı buldu. Kararnameye karşı çıkan üyeler bölge valiliği statüsünün devlet otoritesinin zedelenmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

iŞTE EYALETLER

1. Bölge Erzurum: Ağrı, Artvin, Bingöl, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Giresun, Ordu, Gümüşhane, Kars, Muş, Rize, Trabzon, Tunceli. 2.Bölge Diyarbakır: Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Mardin, Siirt, Urfa, Van. 3. Bölge Adana: Adana, Adıyaman, Gaziantep, Hatay, İçel, Kahramanmaraş, Malatya. 4. Bölge Kayseri: Kayseri, Kırşehir, Nevşehir, Sivas, Tokat, Yozgat. 5. Bölge Ankara: Amasya, Ankara, Bolu, Çankırı, Çorum, Kastamonu, Samsun, Sinop, Zonguldak. 6. Bölge Konya: Afyon, Kütahya, Eskişehir, Niğde, Konya. 7. Bölge İstanbul: İstanbul, Tekirdağ, Kırklareli, Edirne, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik, Kocaeli, Sakarya. 8.Bölge İzmir: İzmir, Manisa, Uşak, Denizli, Aydın, Muğla, Burdur, Isparta.

O ‘sistemi' DTP'li Alınak 1992'de yasa teklifi yapmış

KENAN Evren'in ‘8 bölge' önerisiyle ilgili asıl çalışmanın, 1992 yılında TBMM'ye sunulduğu ortaya çıktı. Dönemin SHP milletvekili Mahmut Alınak, Bölge Parlamentolarının Kurulması Hakkındaki Kanun Teklifi adıyla bir kanun teklifi hazırlayıp meclise sunmuştu. Teklifinin ayrıntılarını star'a anlatan Alınak, teklifinin merkezi yönetimin, dış ticaret, para, milli savunma dışında tüm görevlerini yerel yönetime aktaran yerel parlamentolar kurulmasını öngördüğünü belirtti. Alınak, teklife o tarihlerde Başbakan olan Süleyman Demirel'in karşı çıktığını, SHP Genel Başkanı Erdal İnönü'ün ise teklifle ilgili ‘gizli federasyon öneriliyor' dediğini hatırlattı.

Tıpkı Rus ajan Litvinenko gibi zehirlendi iddiası...

ALTI saç telini Avrupa'da test ettiren avukatlar, Abdullah Öcalan'ın Rus gizli servisi tarafından İngiltere'de Polonyum 210 ile öldürülen eski ajan Alexander Litvinenko gibi ‘yavaş yavaş zehirlendiği'ni öne sürdüler. İddiaya göre, daha önce Fransa İmparatoru Napolyon'un da saç örneğini inceleyerek ‘zehirlendiği' tezini ortaya koyan Paskal Kintz, ‘Öcalan'ın saç telleri üzerinde yapılan incemede normal insanda bulunandan yedi kat daha fazla krom ve stronsiyum buldu. Bu maddelerin, bu oranlarda belirli periyotlarda verilmesi durumunda ölüme yol açtığı belirtirilerek, Rus ajanların kullandığı zehirleme yöntemininin Öcalan içinde kullanıldığı iddia edilmişti.

‘Zehir' gerilimi artırır DTP'li 54 başkandan ortak uyarı: DTP'Lİ 54 belediye başkanı ortak bir basın açıklaması yaparak, Abdullah Öcalan'ın zehirlendiği iddiasının araştırılmasını istedi. Ortak bildiriyi Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir okudu. Daha önce PKK'ya yakınlığıyla bilinen ROJ TV'nin kapatılmaması için yazdıkları mektuptan dolayı yargılanan başkanlar bu kez Öcalan'ın zehirlenip zehirlenmediğinin araştırılmasını istediler. PKK yerine ‘Kürt muhalefeti' sözcüklerini kullanan Baydemir ‘Türk Tabipler Birliği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı gibi bağımsız kurumlardan oluşan bir kurulun acilen bir araştırma yapıp sonuçlarını kamuoyuna açıklaması gerektiğini düşünüyorum' dedi.

KÜRT MUHALEFETİ

DİYARBAKIR Barış Platformu sözcüsü Süleyman Yılmaz 400 kişinin katılımıyla yaptığı açıklamada Öcalan'ın zehirlendiği iddiasının doğru olması durumunda iç barışa yöneltilmiş ciddi bir saldırı anlamına geleceğini iddia etti. Atılan‘Biji serok Apo' sloganları üzerine polis megafonla uyardı. Süleyman Yılmaz, Öcalan'ın üzerinde olduğunu iddia ettiği tecritin yeni bir safhaya taşındığını belirterek, ‘Bu geriye dönüşü olmayan bir yolu önümüze koyacaktır' dedi.

Star / ŞEYHMUS ÇAKAN - FAYSAL KARADENİZ - NEŞE SARIDOĞAN